‘We moeten praten!’
Menig man krijgt hier de kriebels van – de dreiging, de bevelende toon, de teleurstelling dat het initiatief wéér niet bij hem vandaan komt. Wat zal de arme ziel nu weer voor verwijten over zich heen krijgen? Wat moet hij nu weer anders doen? ‘We moeten praten!’ is niet bepaald de gezelligste manier om een goed gesprek te beginnen.
Praten is heel belangrijk in een relatie. Hoe moet je anders weten wat er in het hoofd en het hart van je partner omgaat?
Maar communicatie is meer dan praten. Er is natuurlijk dat wat je zegt: de woorden, de inhoud, het verhaal. Maar minstens zo belangrijk is de manier waarop je het zegt. Je toon, je tempo, of je fluistert of bijna schreeuwt.
En dan is er nog heel veel wat je níét zegt. Je lichaamstaal. Je mimiek. Je houding. Of je oogcontact maakt of juist wegkijkt. Je ademhaling. Mensen pikken elkaars emotionele toestand op via dat soort micro-expressies, en zelfs via geur! Je bent je er waarschijnlijk niet eens bewust van dat je het opmerkt, maar het speelt allemaal mee tijdens de communicatie.
Waar ik zelf heel goed in ben is in ‘metacommunicatie ‘: communicatie over de communicatie. Praten over hóé we met elkaar praten. Dat lijkt misschien heel therapeutisch, maar het zorgt niet bepaald voor verbinding tussen mij en mijn geliefde.
Er is een verschil tussen praten en communiceren. Praten kan uitlopen op een debatwedstrijd, met twee mensen die om de beurt hun argumenten op tafel gooien, wachtend (of niet) tot de ander uitgesproken is zodat ze kunnen reageren. Niet om de ander te willen begrijpen, maar om de ander te overtuigen. Een gesprekje over het inruimen van een vaatwasser kan dan maar zo uitmonden in een juridisch onderbouwde discussie over wie er meer doet in huis, met bewijsstukken en getuigenverklaringen uit 2019.
Dat brengt mensen niet dichter bij elkaar. Integendeel.
Echte communicatie vraagt iets anders. De bekende relatiewetenschapper John Gottman ontdekte dat het begint met echt luisteren. Niet wachten tot je kunt praten. Niet alvast je weerwoord formuleren terwijl de ander nog aan het woord is. Maar horen wat er gezegd wordt. Doorvragen. Samenvatten. Begrijpen. Stellen die dat kunnen, zijn aantoonbaar gelukkiger in hun relatie.
Wat ook heel belangrijk is: veiligheid. Goede communicatie vraagt een omgeving waarin je durft te zeggen wat je echt bedoelt, zonder bang te zijn voor een oordeel.
Wat je daarbij kan helpen is het benoemen van de emoties die je bij jezelf opmerkt. Niet “jij doet altijd…” – want dat zet de ander meteen in de verdediging. Maar “ik voel me…” Wetenschappers noemen dit ‘zelfonthulling’, en het blijkt een van de sterkste voorspellers van relatietevredenheid.
Gottman heeft het ook over ‘love maps’ : hoe goed ken jij eigenlijk de innerlijke wereld van je partner? Zijn grootste angst. Haar mooiste herinnering. Wat hem wakker houdt. Wat haar stiekem trots maakt. Stellen die dat van elkaar weten en blijven bijhouden, blijven verbonden. Ook als het leven druk is, de kinderen schreeuwen en de vaatwasser weer niet is uitgeruimd.
En wat minstens zo belangrijk is, is de ‘repair attempt’: de kunst om een gesprek dat compleet ontspoord is weer te herstellen. Met een grapje of een lief gebaar. Of een time out, om daarna opnieuw met het gesprek te beginnen. Gottman ontdekte dat succesvolle stellen niet minder ruzie maken, ze zijn alleen beter in het herstellen.
Goede communicatie is geen aangeboren talent. Het is een vaardigheid. Eentje waar je steeds beter in kunt worden.
Ken jij de ‘love map’ van je partner?
Met de ‘We Moeten Praat-Vragen’ leer je die ongetwijfeld beter kennen.
Dus wees schaamteloos nieuwsgierig en laat je verrassen door zowel je eigen antwoorden als die van je partner.
